Autorzy: Dr n.med. Joanna Niepsuj-Biniaś, Dr n.med. Tomasz Olejniczak

W dobie rozpoczęcia powszechnych szczepień przeciwko infekcji wirusem SARS-CoV-2, wśród wielu emocji towarzyszących planom szczepień, pojawia się również szereg pytań o możliwości szczepień w grupie pacjentek w ciąży oraz w trakcie laktacji.

Sami, pisząc ten artykuł, mamy obolałe ramię po szczepieniu😊 , co dość jasno sugeruje , że nie mamy wątpliwości co do celowości szczepień. Jeśli jednak jesteś w ciąży, planujesz ciążę lub karmisz piersią- postaramy się podać tutaj kilka informacji, które mogą Ci się wydać w Twojej sytuacji istotne.

Początkowe zalecenia dotyczące szczepień kobiet w ciąży sprecyzował Amerykański Urząd ds. Żywności i Leków (FDA) . Określono tam jasno, że kobiety w ciąży należą do grupy o wysokim ryzyku ciężkiego przebiegu COVID, co dodatkowo jest spotęgowane przez choroby często współistniejące z ciążą, jak otyłość, cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze.

Kobiety planujące ciążę

Nie ma przeciwwskazań do szczepienia w trakcie planowania ciąży, a nawet zaleca się szczepienie, jeśli kobieta znajduje się w grupie wysokiego ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19.

Szczepionka nie wpływa na płodność.

Jeśli pacjentka otrzymała dodatni wynik testu ciążowego między pierwszą i drugą dawką szczepienia- nie zmienia to schematu szczepień!

Nie ma żadnych zaleceń co do konieczności wykonywania testu ciążowego przed planowanym szczepieniem.

Kobiety w ciąży

Nie zaleca się rutynowego szczepienia kobiet w ciąży.

Jednak– wg American College of Obstetricians and Gynecologists oraz brytyjskiego Joint Committee on Vaccination and Immunisation-  nie powinno się odmawiać szczepienia ciężarnym będącym w grupie priorytetowej z uwagi na ryzyko ciężkiego przebiegu COVID oraz wysokiego ryzyka zakażenia COVID. Oczywiście nie ma jeszcze badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa tych szczepień w grupie ciężarnych. Co istotne jednak, nie ma również przesłanek co do braku bezpieczeństwa szczepień- w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych  nie zaobserwowano istotnych nieprawidłowości w tej kwestii.

Obie wprowadzane na rynek szczepionki są „nieżywe”, a nie istnieje jak dotąd żadne znane ryzyko takich szczepionek w ciąży.

Nie ma zaleceń co do konkretnego preparatu w przypadku ciężarnych ( firma Pfizer vel firma Moderna), jednak preparat firmy Pfizer/Biontech jest zarejestrowany w grupie wiekowej od lat 16 – będzie preferowany w przypadku młodocianej kobiety w ciąży.

Szczepienie przeciwko COVID-19 nie koliduje z profilaktyką konfliktu serologicznego ( podanie immunoglobuliny anty-D około 28 tygodnia ciąży). Nie wyklucza również innych zalecanych w ciąży szczepień ( grypa, krztusiec), zaleca się jednak odstęp 14 dni pomiędzy szczepieniami.

W razie pojawienia się gorączki po szczepieniu zaleca się Paracetamol.

Kobiety w trakcie laktacji

Podobnie jak w ciąży- nie jest znane żadne ryzyko związane z podawaniem „nieżywych” szczepionek w trakcie karmienia piersią. Według brytyjskiego Joint Committee on Vaccination and Immunisation warto rozważyć szczepienie na COVID-19 w okresie karmienia piersią w zależności od korzyści zdrowotnych pacjentki. Należy jednak przypomnieć o braku aktualnych klinicznych badań nad bezpieczeństwem szczepionki w tej grupie.